آیا «لكل» خبر برای مبتدای محذوف است؟ (۷۸)

بیشتر
4 سال 2 هفته پیش #340 توسط علیرضا فرشچی
در آیهٔ ﴿وَ لا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلى‏ بَعْضٍ لِلرِّجالِ نَصيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَ لِلنِّساءِ نَصيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ وَ سْئَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُلِّ شَيْ‏ءٍ عَليماً ٣٢۝ وَ لِكُلٍّ جَعَلْنا مَوالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ وَ الَّذينَ عَقَدَتْ أَيْمانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصيبَهُمْ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ شَهيدا ۝٣٣ النساء﴾
گفتید که تقدیر چنین است: «وَ لِكُلٍّ جَعَلْنا مَوالِيَ نصيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ» یعنی «مما ترك الوالدان والأقربون» را متعلق به «نصيب» محذوف به قرینهٔ آیهٔ قبلی گرفتید و «جعل» را فعل قلوبی (یعنی: برای همهٔ کسانی که آنان را وارث گرداندیم، از ماترک نزدیکان و پدر و مادر بهره‌ای است).
درحالی که طبق دستور زبان عربی تا جایی که بشود تقدیر نگرفت بهتر است که نگیریم، اینجا نیز می‌توان مانند ترجمهٔ استاد بهرامپور «مما ترك» را متعلق به «موالي» گرفت و «جعل» را فعل تام (یعنی: برای همهٔ [زنان و مردان] قرار داده‌ایم وارثانی ارث‌برنده از ماترک نزدیکان و پدر و مادر).
به نظر ترجمهٔ نخست تکلف دارد جوری که خبر حذف شده ولی متعلق خبر ذکر شده‌است ولی ترجمهٔ دوم روانتر و بی‌تقدیر است.

لطفاً ورود یا ايجاد حساب كاربری برای پیوستن به بحث.

بیشتر
4 سال 3 ساعت پیش #351 توسط امیر ذوقی
سلام عليكم
1. ما «جعل» ناقص نداريم.پنج نوع «جعل» داريم: فعل تحويل (قرار دادن، هم‌معناي اتّخذ)، از افعال شروع (شروع كرد به)، به معناي وَضَعَ، به معناي خلق، به معناي اعتقد (كه خيلي كم است).
اصل در جعل، معناي تحويل است، وفعل تحويل دو مفعول مي‌خواهد كه حذف مفعول اول اينجا به قرينه است
2. درست است كه عدم التقدير أولی، ولي در جايي كه اسلوب شناخته‌شده باشد فراوان روي مي‌دهد. از جمله متعلّق «من» تبعيضيه فراوان حذف مي‌شود مانند: و يغفر لكم من ذنوبكم، و ينزل من السماء من جبال فيها من بَرَد، يُحَلَّون فيها من أساور من ذهب. در اينجا نيز متعلّق «من» تبعيضيه كه در نقش مبتدا است، حذف شده
3. معناي «مولی» در اين آيه هم در تركيب آيه نقش تعيين‌كننده‌اي دارد. «مولی» ظاهرا در اينجا به معناي «ارث‌برنده» است يا به قول شيخ مفيد در رساله أقسام المولی في اللسان، كسي كه نسبت به ديگران در ارث بردن از شخص اولويت دارد. همان‌گونه كه زكرياي نبي (ع) در دعاي طلب فرزند فرمود: و إنّي خفتُ الموالي من ورائي و كانت امرأتي عاقرا.
حال رابطه بين فرزندان و والدين، رابطه بين همسران بنا بر حكم الاهي رابطه توارث است يعني اگر اول فرزند دنيا برود، والدين از او ارث مي‌برند. اگر اول والدين از دنيا بروند، فرزندان از آنها ارث مي‌برند.و هكذا. پس يك رابطه طرفيني است كه آيه مي‌خواهد با عبارت (و لكل جعلناهم موالي) همه جوانب را در كوتاهترين عبارت پوشش دهد
4. در آيه قبل فرمود: للرجال نصيب مما اكتسبوا و للنساء نصيب مما اكتسبن
با همان سبك و اسلوب فرمود: و لكلٍّ جعلناهم مواليَ نصيبٌ مما ترك الوالدان و الأقربون
كه جمله «جعلناهم موالي» جمله وصفيه است براي «كلّ»
معنا: براي تمام آن كساني كه بين آنان رابطه توارث قرار داديم، بهره‌اي خواهد بود از آنچه كه پدر و مادر و بستگان نزديك‌تر (كه مصداق اجلاي آن فرزندان است) به جاي مي‌گذارند
اما در ترجمه آقاي بهرامپور:
1. «موالي» مفعول اول «جعل» است كه گروه قيدي «مما ترك الوالدان و الأقربون» به آن متعلق است.
2. «لكل» مفعول دوم «جعل» است كه بر آن مقدم شده
كار را همان گروه قيدي متعلق به مفعول اول خراب مي‌كند. اگر تنها مي‌فرمود: «و لكلٍّ جعلنا موالي»: ارث‌برندگاني براي هر كسي قرار داديم، مشكلي وجود نداشت اما گروه قيدي معنا را دچار تشويش واضطراب مي‌كند: ارث‌برندگاني از آنچه كه والدين و وابستگان نزديك‌تر بر جاي مي‌گذارند براي هر كسي قرار داديم!
پس به جهت فساد معنا در نقدير دوم، بيان قاعده كلي توارث در تقدير اول، و نيز قرينه اسلوبي آيه پيشين معناي مختار من همان است كه در فايل گفته آمد.

لطفاً ورود یا ايجاد حساب كاربری برای پیوستن به بحث.

بیشتر
3 سال 11 ماه پیش #357 توسط علیرضا فرشچی

امیر ذوقی نوشته: سلام عليكم
اما در ترجمه آقاي بهرامپور:
1. «موالي» مفعول اول «جعل» است كه گروه قيدي «مما ترك الوالدان و الأقربون» به آن متعلق است.
2. «لكل» مفعول دوم «جعل» است كه بر آن مقدم شده
كار را همان گروه قيدي متعلق به مفعول اول خراب مي‌كند. اگر تنها مي‌فرمود: «و لكلٍّ جعلنا موالي»: ارث‌برندگاني براي هر كسي قرار داديم، مشكلي وجود نداشت اما گروه قيدي معنا را دچار تشويش واضطراب مي‌كند: ارث‌برندگاني از آنچه كه والدين و وابستگان نزديك‌تر بر جاي مي‌گذارند براي هر كسي قرار داديم!
پس به جهت فساد معنا در نقدير دوم، بيان قاعده كلي توارث در تقدير اول، و نيز قرينه اسلوبي آيه پيشين معناي مختار من همان است كه در فايل گفته آمد.

در واقع «موالي مما ترك الوالدان والأقربون» دیگر «من» بعضیه ندارد بلکه به گونه‌ای چون معنی ارث دارد و ارث بردن با حرف اضافهٔ «از» معنی می‌دهد اینجا هم «موالي مما ترك» یعنی ارث‌برنده از آنچه باقی مانده‌است که معنیش دیگر سخیف و سبک نیست.

لطفاً ورود یا ايجاد حساب كاربری برای پیوستن به بحث.

بیشتر
3 سال 11 ماه پیش #359 توسط امیر ذوقی
ايراد در صله‌ي «ما»ي مجرور به «مِن» است. چون در معناي غير مختار، مراد از «كلّ» مورِّث است؛ مورِّث كسي است كه از او ارث مي‌برند؛ درست نيست گفته شود: براي هر مورِّثي ارث‌برندگاني قرار داديم كه از پدر و مادر و بستگان نزد‌يك‌تر ارث مي‌برند؛ يعني براي هر A، ارث‌برندگاني قرار داديم كه از B و C و D ارث مي برند.

لطفاً ورود یا ايجاد حساب كاربری برای پیوستن به بحث.