ماه رجب؛ ماه توبه و استغفار+ صوت حاج آقا مجتبی تهرانی

اهمیت و جایگاه ماه رجب

ذر روایات نسبت به ماه رجب این طور آمده که این ماه شهرالله است و یا ماه خداست. پیغمبر اکرم(ص) در روایتی فرمودند:«أَلَا إِنَّ رَجَباً شَهْرُ اللَّهِ وَ شَعْبَانَ شَهْرِي وَ رَمَضَانَ شَهْرُ أُمَّتِي» ماه رجب ماه خدا، ماه شعبان، ماه من و ماه رمضان ماه امت من است.(۱)

حضرت در این روایت می فرماید: رجب شهرالله است؛ چرا؟ چون در این ماه خصوصیتی وجود دارد که آن را از بقیه ماه ها ممتاز می کند. در مسأله« به اجابت رسیدن دعاها»در بین زمان هایی که وارد شده، ماه رجب، جایگاه ویپه ای دارد. عجیب اینکه این مسأله اختصاصی به اسلام هم ندارد؛ یعنی سابقه اینکه مردم ماه رجب را در ارتباط با حوائج خود این گونه با عظمت می دانستند به قبل از اسلام باز می گردد. آن طور که دیدم در زمان جاهلیت مردم به انتظار ماه رجب می نشستند تا حاجتشان را از روی همان عقیده ای که داشتند در این ماه طلب کنند. عقیده آنها این بود که اگر در ماه رجب حاجات خود را طلب کنند به اجابت می رسد. در زمان جاهلیت که از اسلام خبری نبود، ماه رجب در بین مردم چنین سابقه ای داشته است.

اهمیت درخواست حاجات در ماه رجب

اگر شما به دعاهای ماه رجب مراجعه کنید خواهید دید که در ادعیه این ماه مسأله درخواست حاجات بسیار مطرح شده است. در یکی از ادعیه این ماه که سفارش شده هر روز خوانده شود، آمده است: « يا مَنْ يَمْلِكُ حَوآئِجَ السَّآئِلينَ و يَعْلَمُ ضَميرَ الصَّامِتينَ»(۲) یا در دعایی که بعد از هر نماز خوانده می شود آمده:«يا مَنْ اَرْجُوهُ لِكُلِّ خَيْرٍ، وَ آمَنُ سَخَطَهُ عِنْدَ كُلِّ شَرٍّ، يا مَنْ يُعْطِى الْكَثيرَ بِالْقَليلِ، يا مَنْ يُعْطى‏ مَنْ سَئَلَهُ، يا مَنْ يُعْطى‏ مَنْ لَمْ يَسْئَلْهُ وَ مَنْ لَمْ يَعْرِفْهُ‏ تَحَنُّناً مِنْهُ وَ رَحْمَةً».(۳) اگر دقت کنید دعاهایی که در این ماه وارد شده غالباً در ارتباط با حوائج است.

پیغمبر اکرم(ص) در روایتی می فرمایند: «اِنَّ اللّهَ نَصَبَ فِي السَّماءِ السّابِعَه مَلَكاً»؛ خداوند در آسمان هفتم فرشته ای را نصب فرموده است که، «يقال لَهُ الدّاعي»؛ به آن داعی(۴) گفته می شود. «فَاِذا دخَلَ شَهرُ رَجبِ يُنادي ذلك المَلَك كُلّ لَيلة منه اليَ الصَّباح»پس هنگامی که ماه رجب وارد می شود این فرشته هر شب تا صبح ندا می دهد،«طوبي للذّاكرين، طوبي للطّائعين»؛ خوشا به حال اهل ذکر! خوشا به حال اهل طاعت!«و يقول اللّه تعالي»، این ملک می گوید: ای مردم! امشب خدا می گوید: «اَنَا جَليسُ مَن جالسَني»؛ من همنشین کسی هستم که با من همنشین باشد. «وَ مُطيعُ مَن اَطاعَني»، چه تعبیر عجیبی! من از کسی اطاعت می کنم که از من اطاعت کند. یعنی هر چه بخواهی به تو میدهم.«وَغافِرُ مَنِ اسْتَغْفَرَني»؛ هر که از من طلب غفران و بخشش کند او را می آمرزم. «الشّهرُ شَهري» این ماه، ماه من است؛ ماه رجب ماه خداست. «وَالْعبدُ عبْدي» بنده هم بنده من است، «وَالرَّحمَةُ رَحْمَتي»رحمت، رحمت من است؛ رحمت فراگیر من است.«فَمَن دَعاني في هَذاَالشَّهر اَجِبْتُهُ»؛ هر که در این ماه مرا بخواند جوابش را می دهم.«وَ مَن سَأَ لَني اَعطَيتُهُ»؛ و هر کس در این ماه از من چیزی درخواست کند به آن عطا می کنم. «وَمَن اسْتَهْداني هَدَيتُهُ»؛ هر کس از من طلب هدایت کند، هدایتش می کنم. «وَجعَلْتُ هَذَاالشَّهرَ حَبْلاً بَيني وَ بَينَ عِبادي»؛ این ماه را ریسمانی بین خود و بنده ام قرار دادم. «فَمَنِ اعْتَصَمَ بِهِ وَصَلَ إِلَيَّ»؛ چه تعبیر بالایی است! اگر کسی در ماه رجب به این حَبل و ریسمان اعتصام پیدا کند، به من خواهد رسید. تمام این ها گویای یک معنا است و آن اینکه خداوند می خواهد رابطه بین او و بنده اش حفظ شود و این رابطه قطع نشود.

ماه رجب ماه توبه و استغفار

امام حسین(ع)؛ انسان ضدّ غرور- بخش۳۰

تیر خلاص امام حسین علیه‌السلام به معاویه؛
«دوستی علی علیه‌السلام، شرط محبّت رسول خدا است»!

أعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم؛  بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیم وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبّ‏ِ الْعَالَمِین

 وَ صَلَّی اللهُ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّيِّبینَ الطّاهِرین وَ لَعنَةُ اللهِ عَلی اَعدائِهِم اَجمَعین.

««الاسلام بدؤه محمدیٌّ و بقاؤه حسینیٌّ»»

 

مروري بر مباحث گذشته

بحث ما راجع به حرکت و قیام امام حسین علیه­السلام بود. گفته شد كه اين قيام، هدفمند و حساب شده بود و هم­چنين صحیفه­ای از دروس در ابعاد گوناگون معنویِ معرفتی، فضیلتیِ انسانی، دنیوی، اخروی، فردی و اجتماعی برای تمام ابنای بشر اعم از مسلمان و غیر مسلمان بود. بالأخره بحث ما به اینجا رسید که امام حسین علیه­السلام از این قیام هدفی داشت و این­طور نبود که عجولانه تصمیم‌گیری کرده باشد، یا بی‌حساب حركت كرده باشد و یا در محاسبه اشتباه کرده باشد. می­شود گفت كه حضرت سال‌ها روی آن حساب کرده بود، آن را محاسبه کرده بود و براي آن تدبیر کرده بود و منتظر فرصت مناسبی بود که این گروه فاسد را از صحنه زعامت مسلمین براندازد، چون آنها در صدد براندازی اسلام بودند.

حضرت سال­ها قبل با صراحت به مردم اعلام خطر کرده بود، لذا حضرت دو سال قبل از مردن معاویه، در سال پنجاه و هشت هجری در سفر حج از تمام سران بلاد اسلامی و چهره­های شناخته شده صحابه و تابعین دعوت کرد و در آنجا نظراتش را به همه اعلام کرد. حضرت خطبه­ای خواند كه دارای سه بخش بود. بخش اوّل آن راجع به پدر بزرگوارش علی علیه­السلام بود، شروع کرد به بيان نصّ صریح پیغمبر اکرم در مورد فضايل اميرالمؤمنين كه همه عامّه هم آن فضايل را نقل می­کنند.[۱]

امام حسین آمد و فرمايشات صریح پیغمبر اکرم درباره علی علیه­السلام را بيان كرد و همه هم قبول داشتند. امام حسين از اين جمعیت بیش از هزار نفر با تأکید و قسم تصدیق گرفت که پیغمبر اكرم این جملات را راجع به علی علیه­السلام فرموده است و عرض می­کنم كه برای چه امام اين كار را كرد.

ادامه فضائل امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام

آخرین جمله حضرت را دراین باره عرض می­کنم که به تعبیر من تیر خلاصی بود که امام حسین به قلب معاویه و طرفداران معاویه زد. در جلسه گذشته قسمتي از بخش اول خطبه شریفه حضرت را مطرح کردم تا اينكه به جریان مباهله رسید، امام حسين به آنها روي کرد و گفت شما را قسم می­دهم آیا در قضیه مباهله غیر از این بود که پیغمبر اکرم خودش بود و علی بود و دختر پيغمبر بود و فرزندان علی بودند که اینها گفتند: «اللهم نعم»! دقت کنید، من در انتها می­خواهم از این چيزهایی که می­گویم، نتیجه­گیری کنم، ببینید امام حسین چه طور دقیق صحبت کرده است.

• پرچم دار لواي اسلام در جنگ خيبر

در جمله بعد دارد که حضرت فرمود: «قَالَ أَنْشُدُكُمُ اللَّهَ أَ تَعْلَمُونَ أَنَّهُ دَفَعَ إِلَيْهِ اللِّوَاءَ يَوْمَ خَيْبَرَ ثُمَّ قَالَ لَأَدْفَعُهَا إِلَى رَجُلٍ يُحِبُّهُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ يُحِبُّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ كَرَّارٍ غَيْرِفَرَّارٍ يَفْتَحُهَا اللَّهُ عَلَى يَدَيْهِ؟! قالوا: اللهم نعم!»[۲]قالوا اللهم نعم!» نگاه کنید امام حسين چه چیزهایی را پیش می­کشد. چيزهايي را مطرح مي­كند كه اصلاً قابل انکار نبوده است. ای جمعیت! شما را به خدا قسم می­دهم! آیا نمی­دانید که پیغمبر اکرم در روز خیبر گفت: پرچم را به دست کسی می­دهم که او خدا و رسول را دوست می­دارد و خدا و رسول هم او را دوست می­دارند؛ او ترسو نیست و بسیار حمله می­کند و هیچ‌گاه از دشمن رو برنمی‌گرداند؛ و خدا با دو دست او فتح و پیروزی را به شما خواهد داد!؟ «

• علي(عليه­السلام)، برادر و جان پيغمبر

«قَالَ: أَ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ بَعَثَهُ بِبَرَاءَةَ وَ قَالَ لَا يُبَلِّغُ عَنِّي إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنِّي؟! قالوا: اللهم نعم!»[۳]‌دانید که رسول خدا سوره برائت را به دست علی به مکه فرستاد و فرمود: جز خود من یا کسی که از من است، نباید پیام من را كسي ابلاغ کند!؟ گفتند: بله. آیا می

من نمی­توانم قضیه برائت را الآن بگویم، آنهایی که اهلش هستند، می­فهمند این یعنی چه. يكي از صحابه سوره برائت را گرفته بود که به مكه ببرد، حضرت جلویش را گرفت و گفت: او را برگردانید! يا من باید آن را ببرم یا کسی که از من است؛ بعد آن را به دست علی داد.

• احترام و جایگاه حضرت نزد پیغمبر

«قَالَ: أَ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يَنْزِلْ بِهِ شَدِيدَةٌ قَطُّ إِلَّا قَدَّمَهُ لَهَا ثِقَةً بِهِ وَ أَنَّهُ لَمْ يَدَعْهُ بِاسْمِهِ قَطُّ إِلَّا يَقُولُ يَا أَخِي وَ ادْعُوا إِلَيَّ أَخِي‌؟! قالوا: اللهم نعم!»[۴] آيا شما می­دانید كه هیچ مشکل و حادثه مهمی برای پیغمبر اکرم پیش نمی­آمد، مگر این که به جهت اعتمادی که به علی داشت او را برای حل مشکلش جلو می­انداخت و هیچ‌گاه او را به اسم صدا نکرد و او را به عنوان برادر خطاب می­کرد؟ گفتند: بله!

• علي(عليه­السلام)، بهترينِ اهل بيت پيامبر

«قَالَ: أَ فَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ قَضَى بَيْنَهُ وَ بَيْنَ جَعْفَرٍ وَ زَيْدٍ فَقَالَ يَا عَلِيُّ أَنْتَ مِنِّي وَ أَنَا مِنْكَ وَ أَنْتَ وَلِيُّ كُلِّ مُؤْمِنٍ بَعْدِي؟!»[۵] آيا می­دانید که پیغمبر اکرم هنگامی که میان علی و جعفر و زید قضاوت نمود، فرمود: یا علی تو از من هستی و من از تو هستم، پس از من تو ولی و سرپرست همه مؤمنین هستی؟! گفتند: بله، خدایا تو را گواه می­گیریم که درست است!

• علي(عليه­السلام)، همنشین تنهای پیغمبر

«قَالَ: أَ تَعْلَمُونَ أَنَّهُ كَانَتْ لَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ كُلَّ يَوْمٍ خَلْوَةٌ وَ كُلَّ لَيْلَةٍ دَخْلَةٌ إِذَا سَأَلَهُ أَعْطَاهُ وَ إِذَا سَكَتَ ابْتَدَأَهُ؟! قالوا: اللهم نعم!»[۶]آيا شما می­دانید که علی(علیه­السلام) روز و شب با پیغمبر اکرم جلسه و خلوت داشتند و بر او وارد می­شد و اگر علی در این جلسات خصوصی از پیغمبر سؤالي می­پرسید، پیغمبر جوابش را می­داد و اگر علی(علیه­السلام) سکوت می­کرد، پیغمبر اکرم ابتدا به تکلّم می­نمود؟ گفتند: بله.

دعای امام موسی کاظم علیه السلام بعد از نماز شب در ماه رجب


از حضرت موسى بن جعفر (عليه السلام) نقل شده كه (در شب اوّل ماه رجب) بعد از فراغ از نماز شب، در حال سجده مى گفت:

لَكَ الْمَحْمَدَةُ اِنْ اَطَعْتُكَ، وَلَكَ الْحُجَّةُ اِنْ عَصَيْتُكَ، لا صُنْعَ لى وَلا لِغَيْرى
براى توست ستايش اگر پيرويت كنم و تو حجت و برهان بر من دارى اگر نافرمانيت كنم نه كارى از من ساخته است و نه از غير من

فى اِحْسان اِلاَّ بِكَ، يا كائِناً قَبْلَ كُلِّ شَىْء، وَيا مُكَوِّنَ كُلِّ شَىْء، اِنَّكَ
در مورد احسان مگر بوسيله تو اى بوده پيش از هر چيز و اى بود كننده هر چيز براستى تو

عَلى كُلِّ شَىْء قَديرٌ، اَللّهُمَّ اِنّى اَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَديلَةِ عِنْدَ الْمَوْتِ، وَ مِنْ
بر هر چيز توانايى خدايا به تو پناه برم از انحراف هنگام مرگ و از

شَرِّ الْمَرْجِعِ فِى الْقُبُورِ، وَ مِنَ النَّدامَةِ يَوْمَ الاْ زِفَةِ، فَاَسْئَلُكَ اَنْ تُصَلِّىَ
بازگشت بد در ميان گور و از پشيمانى در روز قيامت پس از تو خواهم كه درود فرستى

عَلى مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد، وَاَنْ تَجْعَلَ عَيْشى عيشَةً نَقِيَّةً، وَ مِيتَتى ميتَةً
بر محمّد و آل محمّد و قرار دهى زندگى مرا زندگى پاك و پاكيزه و مرگم را مرگى

سَوِيَّةً، وَ مُنْقَلَبى مُنْقَلَباً كَريماً، غَيْرَ مُخْز وَ لا فاضِح، اَللّـهُمَّ صَلِّ عَلى
معتدل و مستقيم و بازگشتم را بازگشتى گرامى كه خوارى و رسوايى در آن نباشد خدايا درود فرست بر